सगरमाथाबाटै १ अर्बभन्दा बढी रोयल्टी संकलन,

 

सगरमाथाबाटै १ अर्बभन्दा बढी रोयल्टी संकलन, आरोहीको आकर्षण उच्च

काठमाडौं । विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा ले यस वर्ष पनि विश्वभरका साहसिक पर्यटक तथा पर्वतारोहीलाई आकर्षित गरिरहेको छ। चालू वसन्तकालीन आरोहण सिजनमा मात्रै सगरमाथा आरोहण अनुमति शुल्क (रोयल्टी) बाट सरकारले १ अर्बभन्दा बढी राजस्व संकलन गरेको छ।

पर्यटन विभाग का अनुसार हालसम्म ४७ वटा आरोही समूहमार्फत ४६४ जना विदेशी तथा नेपाली आरोहीले सगरमाथा आरोहणका लागि अनुमति लिएका छन्। उनीहरूबाट सरकारले कुल १ अर्ब १ करोड २८ लाख २३ हजार ९२५ रुपैयाँ रोयल्टी संकलन गरेको विभागले जनाएको छ।

नेपाल सरकारले प्रत्येक वर्ष वसन्त ऋतुमा सगरमाथा आरोहणका लागि अनुमति खुला गर्ने गर्दछ। विशेषगरी अप्रिल र मे महिनालाई सगरमाथा आरोहणका लागि उपयुक्त समय मानिन्छ। यस अवधिमा मौसम अपेक्षाकृत अनुकूल हुने भएकाले विश्वका विभिन्न देशबाट सयौं पर्वतारोही नेपाल आउने गरेका छन्।

पर्यटन विभागका अनुसार सगरमाथासहित अन्य हिमालहरूमा पनि आरोहीको चाप बढिरहेको छ। तर सबैभन्दा बढी आकर्षण भने सगरमाथामै केन्द्रित हुने गरेको छ। सगरमाथा आरोहणका लागि विदेशी आरोहीले प्रतिव्यक्ति हजारौं अमेरिकी डलर शुल्क तिर्नुपर्ने व्यवस्था छ। यही शुल्क नै सरकारको महत्वपूर्ण पर्यटन आम्दानीको स्रोत बनेको छ।

यस वर्ष सगरमाथा आरोहणका लागि अमेरिका, भारत, चीन, बेलायत, रूस, जापान लगायतका देशका पर्वतारोहीले अनुमति लिएका छन्। आरोहीसँगै गाइड, शेर्पा, सहयोगी टोली तथा पर्यटन व्यवसायसमेत सक्रिय हुँदा हिमाली क्षेत्रमा आर्थिक गतिविधि उल्लेख्य रूपमा बढ्ने गरेको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार सगरमाथा आरोहणले नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पर्वतीय पर्यटनको प्रमुख गन्तव्यका रूपमा स्थापित गर्न ठूलो भूमिका खेलेको छ। आरोहण सिजनमा होटल, ट्राभल एजेन्सी, हेलिकोप्टर सेवा, ट्रेकिङ व्यवसाय, स्थानीय बजार तथा रोजगारी क्षेत्रमा समेत सकारात्मक प्रभाव पर्ने गर्दछ।

यद्यपि पछिल्ला वर्षहरूमा सगरमाथामा बढ्दो भीड, वातावरणीय प्रदूषण तथा जोखिम व्यवस्थापन चुनौतीका विषय पनि उठ्दै आएका छन्। आरोहीको अत्यधिक चापले फोहोर व्यवस्थापन, हिमाली सुरक्षा र मौसमीय जोखिमलाई थप जटिल बनाउने गरेको सरोकारवालाहरू बताउँछन्।

सरकारले भने पर्वतीय पर्यटनलाई व्यवस्थित र सुरक्षित बनाउन विभिन्न सुधारका कार्यक्रम अघि बढाएको जनाएको छ। चालू सिजनमा आरोहण अनुमति लिने क्रम जारी रहेकाले रोयल्टी संकलन अझै बढ्ने अनुमान गरिएको छ।